Bệnh tim mạch và mối quan hệ với bệnh trầm cảm

By on 9 Tháng Ba, 2017

Chứng bệnh trầm cảm không chỉ ảnh hưởng đến não bộ mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, nó còn liên quan tới rất nhiều vấn đề sức khỏe, trong đó có bệnh tim, đây là mối quan hệ qua lại dẫn tới việc những bệnh nhân mắc bệnh tim mạch có khả năng tăng cao bệnh trầm cảm. Những biểu hiện của trầm cảm sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng điều trị và quá trình hồi phục của bệnh nhân. Do đó việc phát hiện và điều trị sớm trầm cảm có ý nghĩa rất quan trọng để cải thiện chất lượng sống của người bệnh.

BỆNH TIM MẠCH LÀM TĂNG CAO NGUY CƠ BỊ TRẦM CẢM

Theo các nghiên cứu mới đây cho thấy người mắc các bệnh tim mạch có khả năng bị trầm cảm cao hơn so với những người khỏe mạnh. Bởi lẽ, bệnh nhân tim mạch luôn lâm vào tình trạng mệt mỏi kéo dài, hoặc người bệnh giảm tham gia các hoạt động do việc phải thường xuyên chịu đựng những cơn đau tim, chính vì thế khiến nảy sinh những suy nghĩ tiêu cực, chán nản, thất vọng… dần dần dẫn đến trầm cảm.

Theo các số liệu thống kê, nguy cơ mắc trầm cảm của những người sau nhồi máu cơ tim cao gấp 3-3.5 lần, ở bệnh nhân suy tim cao gấp 4-5 lần so với người bình thường, tỷ lệ trầm cảm trên bệnh nhân suy tim khoảng từ 35-38%.

Người bị bệnh tim mạch có nguy cơ cao hơn mắc bệnh trầm cảm

Người bị bệnh tim mạch có nguy cơ cao hơn mắc bệnh trầm cảm

ẢNH HƯỞNG CỦA CHỨNG TRẦM CẢM ĐỐI VỚI BỆNH TIM MẠCH

Trong mối quan hệ tác động qua lại, đối với những người không có bệnh tim, khi bị trầm cảm có thể làm tăng nguy cơ của một cơn đau tim và phát triển bệnh mạch vành. Những thói quen tiêu cực ở bệnh nhân trầm cảm như hút thuốc, uống rượu quá nhiều, ăn uống thất thường, ít vận động và thiếu sự hỗ trợ xã hội sẽ góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc của bệnh tim mạch. Căng thẳng nhiều là nguyên nhân dẫn đến bệnh cao huyết áp, tổn thương động mạch, nhịp tim bất thường và suy yếu hệ thống miễn dịch. Bên cạnh đó, bệnh nhân trầm cảm cũng đã được chứng minh có sự gia tăng phản ứng tiểu cầu và tăng các dấu hiệu tiền viêm, tất cả đều là những yếu tố nguy cơ đối với bệnh tim mạch.

Ngược lại, đối với những người có bệnh tim mạch, trầm cảm có thể tác động làm gia tăng những biến cố nguy hiểm cho bệnh nhân; khiến người bệnh giảm khả năng vận động thể chất và tuân thủ thuốc điều trị, làm bệnh tiến triển nặng thêm.

Một phân tích gộp từ các nghiên cứu cho thấy trầm cảm sau nhồi máu cơ tim làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch và tử vong do mọi nguyên nhân lên tới 2- 2.6 lần so với nhóm không trầm cảm. Ở bệnh nhân suy tim, trầm cảm gắn liền với tình trạng sức khỏe kém, tần suất nhập viện và tỷ lệ tử vong cao.

Bệnh nhân đã phẫu thuật bệnh tim kèm theo bệnh trầm cảm, nếu không được điều trị sau khi phẫu thuật cũng làm tăng tỷ lệ tái phát bệnh và tử vong. Trong quá trình phục hồi sau phẫu thuật tim, trầm cảm cũng có thể làm tăng cảm giác đau đớn, mệt mỏi, trì trệ, hoặc khiến một người tự ti, chán nản và cô lập với xã hội.

Do đó, Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) đã khuyến cáo rằng tất cả các bệnh nhân tim mạch nên được kiểm tra bệnh trầm cảm bằng cách sử dụng các câu hỏi sàng lọc đơn giản, để giúp quản lý bệnh tốt nhất.

TRIỆU CHỨNG TRẦM CẢM Ở BỆNH NHÂN TIM MẠCH

Trong quá trình hồi phục sau phẫu thuật tim, nhồi máu cơ tim, hoặc các bệnh tim khác, các bệnh nhân thường mang tâm trạng buồn, chán nản trong vài tuần đầu tiên. Do đó, nếu các bệnh nhân này không nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của người thân, bệnh nhân sẽ có những suy nghĩ tiêu cực dẫn đền khả năng cao mắc bệnh trầm cảm. Những biểu hiện trầm cảm của bệnh nhân tim mạch bao gồm:

– Cảm giác bồn chồn, lo lắng, buồn chán, vô vọng, bất lực, mất hy vọng vào cuộc sống.

– Mất hứng thú trong các hoạt động hoặc những sở thích thông thường, bao gồm cả quan hệ tình dục.

– Khó tập trung, ghi nhớ chi tiết, hoặc đưa ra quyết định.

– Khó ngủ hoặc duy trì giấc ngủ, hoặc ngủ tất cả các thời gian.

– Không còn quan tâm đến bản thân, không muốn điều trị bệnh.

– Bệnh nhân có suy nghĩ về cái chết hoặc muốn tự tử.

PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ TRẦM CẢM Ở NGƯỜI BỆNH TIM MẠCH

Việc phát hiện sớm và điều trị trầm cảm ở những bệnh nhân tim mạch là rất quan trọng để cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và ngăn chặn sự tiến triển của bệnh. Về cơ bản việc điều trị cho bệnh nhân mắc bệnh trầm cảm cần kết hợp giữa liệu pháp tâm lý và lựa chọn sử dụng thuốc trầm cảm phù hợp cho bệnh nhân tim mạch.

– Liệu pháp tâm lý: Là một dạng của tâm lý trị liệu, bằng cách nói chuyện, chia sẻ, động viên giúp bệnh nhân dần thay đổi phong cách tư duy và lối sống tiêu cực. Bên cạnh đó, sự hỗ trợ và tham gia của gia đình, bạn bè là rất quan trọng.

– Sử dụng thuốc: Các nhóm thuốc được lựa chọn để điều trị trầm cảm cho bệnh nhân tim mạch bao gồm các chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI): Citalopram (Celexa), Sertraline (Zoloft), Fluoxetine (Prozac); chất ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine (SNRI): Venlafaxine (Effexor) và Duloxetine (Cymbalta).

Các phương pháp điều trị trầm cảm hiện nay có hiệu quả tốt và tương đối an toàn với tất cả người bệnh. Tuy nhiên, không phải tất cả các bệnh nhân đều đáp ứng tốt với cùng một phương pháp, nên cần thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe của bệnh nhân và các tác dụng phụ của thuốc, để có thể thay đổi hoặc điều chỉnh kịp thời nhằm giảm thiểu tác dụng phụ và đạt được kết quả điều trị tốt nhất. Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần thay đổi và duy trì một lối sống lành mạnh bao gồm tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc, ăn uống điều độ, hay một vài kỹ thuật giúp thư giãn và giảm căng thẳng để có thể trị liệu trầm cảm bệnh tim một cách hiệu quả nhất.

Phương Liên